U bent hier: Home / Documentatie / FAQ / Wat is het "Ozon- en hitteplan" in België en wat zijn de verschillende fasen?

Wat is het "Ozon- en hitteplan" in België en wat zijn de verschillende fasen?

De context

In 2003 werd Europa getroffen door een uitzonderlijke hittegolf. Door de hoge temperaturen en ozonconcentraties was er een sterke toename van de morbiditeit en mortaliteit bij risicogroepen (ouderen, personen met ademhalingsproblemen).

Naar aanleiding van deze hittegolf werden door verschillende landen 'hittegolfactieplannen' opgesteld om crisissituaties zoals die in 2003 beter te beheren. De bedoeling van deze plannen is om snel te kunnen reageren met gepaste maatregelen om de gezondheidsimpact van hoge temperaturen en ozonconcentraties bij de risicogroepen (en bij uitstek de hele bevolking) te verminderen.

In België werd geopteerd om een nationaal plan op te stellen waarbij zowel drempels voor temperatuur als ozon worden gehanteerd. Sinds de zomer van 2005 is dit 'Ozon- en hittegolfplan' (wordt verder in de tekst aangeduid als 'plan') in werking. De definitie van hittegolf in het huidige "Ozon- en hittegolfplan" komt niet overeen met de definitie die door klimatologen wordt gebruikt. Om verwarring te vermijden wordt het plan voortaan het "Ozon- en hitteplan" genoemd.

De verschillende fasen van het plan

Het "Ozon- en hitteplan" bestaat uit 3 fasen waarbij de tweede fase, de waarschuwingsfase, wordt onderverdeeld in twee niveaus:

1. een waakzaamheidsfase

2. een waarschuwingsfase, onderverdeeld in niveau 1 en niveau 2

3. een alarmfase

De waarschuwings- en alarmfasen gaan in wanneer aan een aantal criteria wordt voldaan. Deze criteria zijn gebaseerd op resultaten van 5-daagse weersvoorspellingen, dagelijkse ozonmetingen en 2-daagse ozonvoorspellingen.

De eerste twee fasen van het plan, de waakzaamheidsfase en de waarschuwingsfase (niveau 1 en niveau 2) zijn gebaseerd op objectieve criteria (periode, temperatuur en ozonconcentratie). Het activeren van de alarmfase daarentegen vereist bijkomende beoordelingscriteria ("de noodzakelijke acties voor dit niveau worden uitgevoerd wanneer de drempelwaarde bereikt is en blijkt dat de reeds genomen maatregelen geïntensifieerd moeten worden").

Vooraleer de alarmfase wordt geactiveerd, wordt volgens het oorspronkelijk plan uit 2004 een "Risk Assessment Groep" (RAG) opgericht. Deze RAG evalueert of het activeren van de alarmfase opportuun is en of er aanvullende maatregelen nodig zijn. De voorstellen en besluiten van de RAG wordt dan bezorgd aan de "Risk Management Group" (RMG) die is samengesteld uit vertegenwoordigers van de bevoegde autoriteiten. De RMG beslist uiteindelijk of het alarm wordt geactiveerd. De hitte- en ozoncriteria voor de alarmfase werden sinds het plan in werking trad nog nooit bereikt. De RAG en RMG zijn dan ook nog nooit opgericht geweest in het kader van het huidige plan.

De drempels van dit plan zijn:

Temperatuur: de minimum temperatuur van 18°C en maximum temperatuur boven 30°C, gemiddeld in de beschouwde periode, die gemeten worden te Ukkel (KMI).

Ozon: het plan is gebaseerd op de Europese informatie- en alarmdrempel zoals die zijn gedefinieerd in de richtlijn 2008/50/EG en die respectievelijk 180 µg/m³ en 240 µg/m³ als uurgemiddelde concentratie bedragen.

 

De drie mogelijke fasen van het plan zijn:

1. De waakzaamheidsfase

De waakzaamheidsfase gaat in vanaf 15 mei, en loopt tot en met 30 september. Vanaf 15 mei worden de acties
systematisch opgestart. Men spreekt hier niet van een drempel, maar van een periode.

2. De waarschuwingsfase

De waarschuwingsfase bestaat uit 2 niveaus:

Niveau 1

Dit niveau is uitsluitend gebaseerd op meteorologische criteria. Het wordt bereikt wanneer, op basis van meteorologische voorspellingen, gedurende een periode van twee dagen aan de volgende criteria is voldaan:

- de gemiddelde minimumtemperatuur (in de beschouwde periode) is hoger dan 18°C EN de gemiddelde maximumtemperatuur (in de beschouwde periode) is hoger dan 30°C

Niveau 2

Dit niveau is geldig zodra aan meteorologische voorwaarden EN/OF aan ozoncriteria wordt voldaan (het is dus niet nodig dat aan de twee criteria tegelijkertijd is voldaan). Dit niveau wordt bereikt wanneer, op basis van meteorologische voorspellingen, gedurende een periode van drie opeenvolgende dagen aan de volgende criteria is voldaan:

- de gemiddelde minimumtemperatuur (over de 3 beschouwde dagen) is hoger dan 18°C EN de gemiddelde maximumtemperatuur (over de 3 beschouwde dagen) is hoger dan 30°C

OF/EN

- Er werd de vorige dag, op minstens één ozonmeetplaats, een uurgemiddelde ozonconcentratie gemeten hoger dan 240 µg/m3 (EU-alarmdrempel) EN er wordt voor de huidige dag, op minstens één ozonmeetplaats, een uurgemiddelde ozonconcentratie voorspeld hoger dan 180 µg/m3 (EU-informatiedrempel).

3. De alarmfase

- de gemiddelde minimumtemperatuur (over de 3 beschouwde dagen) is hoger dan 18°C EN de gemiddelde maximumtemperatuur (over de 3 beschouwde dagen) is hoger dan 30°C

EN

- Er werd de vorige dag, op minstens één ozonmeetplaats, een uurgemiddelde ozonconcentratie gemeten hoger dan 240 µg/m3 (EU-alarmdrempel) EN er wordt voor de huidige dag, op minstens één ozonmeetplaats, een uurgemiddelde ozonconcentratie voorspeld hoger dan 240 µg/m3 (EU-alarmdrempel).

EN

- De reeds genomen maatregelen moeten worden geïntensifieerd.

BRON: Coördinatieprotocol voor de uitvoering van het "ozon- en hitteplan" tussen het Vlaamse, Waalse en Brusselse Hoofdstedelijk Gewest en IRCEL.

Navigatie