(bron: NOAA http://www.arl.noaa.gov/ready/hysplit4.html (klik op de figuur om te vergroten)
Sahara zandwolk : nacht van 24 op 25 maart 2007
Tussen zaterdag 24 maart 18:00 en zondag 25 maart 12:00 werden in alle meetstations in het land zeer hoge PM10 (fijn stof) concentraties gemeten. De hoogste piekconcentraties (tussen 150 en 275 µg/m3) werden gemeten rond 04:00 zondagmorgen. Gelet op de relatief hoge windsnelheden tussen 10 en 15 km/h is het duidelijk dat er geen sprake was van ongunstige verspreidingscondities. De zeer lage PM2.5/PM10 verhouding (PM2.5 is de kleinere stof fractie) deed vermoeden dat het voornamelijk stof was van minerale oorsprong (zand). Ook in Nederland, Duitsland (klik hier) en Noord-Frankrijk werden zeer hoge PM10 concentraties gemeten.
De oorzaak van de stofwolk was saharazand dat vanuit
noord-oostelijke richting het land kwam binnengewaaid. Op de figuur onderaan is het
traject te zien dat de luchtmassa's 72 uur voor zondag 25 maart om 02:00 (UT) hebben
afgelegd. 3 dagen voor de stofwolk ons land bereikte waren er zandstormen boven de
woestijn in Noord-Afrika. Tijdens zo'n zandstorm kan het zand tot zeer grote hoogtes
worden opgewaaid. In eerste instantie werd het zand naar het noord-oosten getransporteerd.
Het slechte weer boven de Zwarte zee zorgde er dan voor dat het naar lagere luchtlagen
werd gevoerd. Door de oostelijke luchtstromingen kwam het stof dan via Oekraine, het
zuiden van Polen, Duitsland in de nacht van zaterdag op zondag over ons land. Dit is een
uitzonderlijk natuurlijk fenomeen, en daarom zeer moeilijk te voorspellen. Maatregelen
(zoals bijvoorbeeld snelheidsbeperkingen) hebben is dit geval geen enkel effect. In
tegenstelling tot het fijn stof dat afkomstig is van bijvoorbeeld het dieselwegverkeer
(roet) is dit "natuurlijk" fijn stof vermoedelijk minder schadelijk voor de
gezondheid (schadelijke gezondheidseffecten zijn echter niet uitgesloten).
Reeds op 20 maart 2007 waren er stofstormen in de sahara. Deze zijn duidelijk te zien op
een NOAA satelietbeeld (klik hier).
Op de volgende sateliet opname van 21 maart 2007 (klik hier)
is te zien dat er een grote zandwolk de Middellandse zee heeft overgestoken. Op 22 maart
2007 was het over die regio bewolkt, maar ook op 23 maart 2007 (klik hier)
zijn er nog zandwolken te zien.
deze analyse kwam tot stand met medewerking van de collega's van de VMM (Daniel Tielemans,
Mie Van den Kerchove ea.), het KMI weerbureau, Jill Peeters (weervrouw VTM) en Frank
Deboosere (weerman VRT).
Hieronder wordt het verloop getoond (animatie) van de uurgemiddelde PM10 concentraties
tussen zaterdag 12 uur en zondag 18 uur. (tijdstippen worden aangeduid in UT. lokale tijd
= UT +1 in de wintertijd en UT+2 tijdens de zomertijd).
