Wat is een luchtkwaliteitsindex?

De luchtkwaliteitsindex condenseert de gehaltes van verschillende verontreinigende stoffen in de omgevingslucht tot n representatief cijfer tussen 1 en 10, waarbij 1 een uitstekende kwaliteit voorstelt en 10 een verschrikkelijk slechte. De index is gebaseerd op de continue metingen van de luchtkwaliteit in de telemetrische luchtmeetnetten van de drie Gewesten. De index zet die technische meetresultaten om in een voor iedereen begrijpelijke en toch min of meer verfijnde beoordeling van de kwaliteit van de omgevingslucht.

Welke verontreinigende stoffen in de lucht bepalen de index?

De luchtkwaliteitsindex houdt rekening met de vervuiling van de omgevingslucht met SO2 (zwaveldioxide), NO2 (stikstofdioxide), O3 (ozon) en de PM10 (fijn stof) deeltjesfractie.
Elke dag wordt voor die vier stoffen een "karakteristieke waarde" berekend die dan vergeleken wordt met een concentratieschaal. De concentratieschalen zijn gebaseerd op de nieuwe Europese richtlijnen betreffende de beoordeling en het beheer van de luchtkwaliteit.
De concentratieschalen zijn zo opgevat dat afhankelijk van het aantal toegelaten overschrijdingen van de nieuwe Europese grenswaarden, een index 6, 7 of 8 toegewezen wordt aan een grenswaarde. Voor de bepaling van de andere schaalverdelingen werd gekeken naar de spreiding van de concentraties zoals gemeten in de meetnetten van de drie Gewesten in 1997, 1998 en 1999.
De tabel hieronder geeft het verband tussen de gemeten concentraties (in g/m), het indexcijfer (tussen 1 en 10) en de bijhorende beoordelingsschaal voor de vier bepalende verontreinigende stoffen.

Verontreiniging

g/m

SO2

24-uurgemiddelde

0 - 15

16 - 30

31 - 45

46 - 60

61 - 80

81 - 100

101 - 125

126 - 165

166 - 250

> 250

NO2

hoogste uurgemiddelde van een dag

0 - 25

26 - 45

46 - 60

61 - 80

81 - 110

111 - 150

151 - 200

201 - 270

271 - 400

> 400

O3

hoogste 8-uursgemiddelde van een dag

0 -  30

31 - 45

46 - 60

61 - 80

81 - 100

101 - 120

121 - 150

151 - 200

201 - 270

> 270

PM10

24-uurgemiddelde

0 - 10

11 - 20

21 - 30

31 - 40

41 - 50

51 - 70

71 - 100

101 - 150

151 - 200

> 200

 

index

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

beoordeling

uitstekend

zeer goed

goed

vrij goed

gewoon

middelmatig

ondermaats

slecht

zeer slecht

verschrikkelijk
slecht

Voor welke lokaties wordt de index berekend ?

Om een index voor een lokatie te berekenen is het nodig dat er voldoende meetstations aanwezig zijn en dat de 4 polluenten die gebruikt worden om de index te bepalen alle 4 op minstens n van die meetstations wordt gemeten. De index kan dus niet zomaar voor alle regio's bepaald worden. Momenteel berekenen we de actuele luchtkwaliteitsindex en de index van de voorbije 15 dagen voor de grote agglomeraties in Belgi, een aantal regio's, de 3 gewesten en voor het ganse land (zie de "actueel" en de "historiek" pagina).

Welke meetstations bepalen de index?

Als "karakteristieke waarde" van n bepaalde verontreinigende stof (ook soms sub-index genoemd) voor een lokatie (agglomeratie, regio, gewest of het land), wordt het gemiddelde genomen van de meetwaarden in een de meetstations die representatief zijn voor die lokatie. Klik op "meetstations" om een overzicht te krijgen van de representatieve meetplaatsten per lokatie. Indien er in meer dan de helft van de meetplaatsen die in aanmerking komen geen meetwaarde voorradig is, wordt de karakteristieke waarde voor die welbepaalde verontreiniging niet berekend. De luchtkwaliteitsindex zelf wordt tenslotte bepaald als de hoogste sub-index (de slechtste kwaliteit) van de vier betrokken verontreinigende stoffen. De index wordt in de zomer hoofdzakelijk bepaald door de sub-index van ozon, in de winter door de sub-index van PM10. Indien er geen sub-index is voor ozon in de zomer of PM10 in de winter, wordt de globale index niet bepaald.

Opgelet

De index is een kwalitatieve appreciatie van de kwaliteit van de omgevingslucht en bezit als dusdanig niet veel wetenschappelijke waarde. Rapporten, studies en andere wetenschappelijke interpretaties van de luchtkwaliteit gaan uiteraard steeds terug naar de meetresultaten zelf.